Moment obrotowy
Słownik kwalifikacji ELE.01 - Montaż i obsługa maszyn i urządzeń elektrycznych
Moment obrotowy to wielkość opisująca zdolność siły do wywołania ruchu obrotowego. W silniku elektrycznym oznacza siłę „skręcającą”, którą silnik przekazuje na wał.
Jednostka w układzie SI
Jednostką momentu obrotowego jest niutonometr:
[N·m]
Oznacza to moment wywołany przez siłę 1 N działającą na ramieniu 1 m prostopadle do osi obrotu.
Wzór podstawowy
Moment obrotowy można zapisać jako:
M = F · r
Gdzie:
- M – moment obrotowy [N·m],
- F – siła [N],
- r – ramię działania siły [m].
Moment obrotowy w silniku elektrycznym
W silnikach elektrycznych moment obrotowy jest jednym z najważniejszych parametrów eksploatacyjnych. Informuje, jak duże obciążenie mechaniczne silnik może pokonać na wale.
Przykłady momentów spotykanych w silnikach:
- moment rozruchowy – moment dostępny przy starcie silnika,
- moment znamionowy – moment przy pracy znamionowej,
- moment krytyczny – maksymalny moment silnika indukcyjnego,
- moment oporowy – moment stawiany przez napędzaną maszynę.
Ważne rozróżnienie egzaminacyjne
Nie należy mylić momentu obrotowego z:
- prędkością kątową – jednostka rad/s,
- prędkością obrotową – zwykle obr/min lub s⁻¹,
- położeniem kątowym – zwykle rad lub stopnie.
Jeżeli w pytaniu pojawia się jednostka N·m, chodzi o moment obrotowy, a nie o prędkość ani położenie wału.