Ochronnik przeciwprzepięciowy
Słownik kwalifikacji ELE.01 - Montaż i obsługa maszyn i urządzeń elektrycznych
Ochronnik przeciwprzepięciowy to aparat zabezpieczający instalację elektryczną i urządzenia przed skutkami krótkotrwałych wzrostów napięcia, czyli przepięć. Przepięcia mogą powstać m.in. na skutek wyładowań atmosferycznych, łączenia dużych odbiorników, awarii w sieci lub stanów przejściowych.
Ochronnik przeciwprzepięciowy jest często oznaczany skrótem SPD od angielskiego Surge Protective Device. W schematach elektrycznych występuje jako element ochronny włączany między przewody czynne a przewód ochronny lub neutralny, zależnie od układu sieci i typu zabezpieczenia.
Zasada działania
Podczas normalnej pracy instalacji ochronnik ma bardzo dużą rezystancję i praktycznie nie przewodzi prądu. Gdy napięcie przekroczy dopuszczalną wartość, ochronnik gwałtownie zmniejsza rezystancję i odprowadza prąd udarowy do ziemi lub przewodu ochronnego. Dzięki temu ogranicza napięcie pojawiające się na chronionych urządzeniach.
Typowe miejsca montażu
Ochronniki przeciwprzepięciowe montuje się najczęściej:
- w rozdzielnicach głównych,
- w rozdzielnicach piętrowych lub lokalnych,
- przy wrażliwych odbiornikach elektronicznych,
- w instalacjach zasilających maszyny i urządzenia elektryczne.
Rodzaje ochronników
W praktyce spotyka się ochronniki różnych klas, np. typu 1, typu 2 i typu 3. Dobiera się je zależnie od poziomu zagrożenia przepięciami oraz miejsca montażu w instalacji.
Ważne na egzaminie
W pytaniach egzaminacyjnych ochronnik przeciwprzepięciowy może być rozpoznawany po symbolu graficznym zawierającym element ochronny w torze przewodu oraz oznaczenie napięciowe, np. literę U. Nie należy mylić go z bezpiecznikiem topikowym ani czujnikiem temperatury.