Ocieranie wirnika o stojan
Słownik kwalifikacji ELE.01 - Montaż i obsługa maszyn i urządzeń elektrycznych
Ocieranie wirnika o stojan to nieprawidłowy stan pracy silnika elektrycznego, w którym wirnik traci prawidłowe położenie względem stojana i zaczyna mechanicznie dotykać jego powierzchni. W silniku indukcyjnym klatkowym między wirnikiem a stojanem występuje mała szczelina powietrzna, dlatego nawet niewielkie uszkodzenia mechaniczne mogą doprowadzić do tarcia.
Typowe przyczyny
Do najczęstszych przyczyn ocierania należą:
- zużycie łożysk lub panwi łożyskowych – powoduje luz wału i przesunięcie wirnika,
- złe wyważenie wirnika – wywołuje drgania i bicie promieniowe,
- skrzywienie wału lub uszkodzenie osadzenia wirnika,
- nieprawidłowy montaż łożysk albo tarcz łożyskowych,
- pęknięcie elementów wirnika klatkowego, np. pierścieni zwierających, co może powodować nierównomierną pracę i drgania.
Dlaczego wzrost napięcia nie jest bezpośrednią przyczyną?
Gwałtowny wzrost napięcia zasilającego może spowodować wzrost prądu, przegrzewanie uzwojeń, przeciążenie izolacji lub zmianę parametrów pracy silnika. Nie powoduje jednak bezpośrednio mechanicznego przesunięcia wirnika względem stojana, dlatego nie jest typową przyczyną ocierania.
Objawy ocierania
- metaliczny hałas lub szuranie,
- zwiększone drgania,
- nagrzewanie się silnika,
- spadek sprawności,
- możliwość uszkodzenia pakietu blach stojana i wirnika.
Postępowanie
Silnik należy wyłączyć, zabezpieczyć przed ponownym uruchomieniem i sprawdzić stan łożysk, wału, wyważenie wirnika oraz ewentualne ślady tarcia na stojanie i wirniku.