Oględziny maszyny elektrycznej w czasie ruchu to kontrola wykonywana podczas normalnej pracy maszyny, bez jej demontażu i bez ingerencji w układ elektryczny lub mechaniczny. Celem jest szybkie wykrycie objawów nieprawidłowej pracy.
Co zalicza się do oględzin w czasie ruchu?
Do typowych czynności należą:
- obserwacja stopnia nagrzania obudowy silnika lub prądnicy,
- nasłuchiwanie nietypowych odgłosów, np. buczenia, tarcia, stuków,
- obserwacja nadmiernych drgań,
- kontrola pracy wentylatora i drożności otworów wentylacyjnych,
- obserwacja iskrzenia na komutatorze lub pierścieniach ślizgowych,
- sprawdzenie zapachu przegrzanej izolacji,
- odczyt wskazań mierników, np. prądu, napięcia, temperatury.
Czego nie wykonuje się jako oględzin w czasie ruchu?
Nie zalicza się tu czynności wymagających zatrzymania maszyny, rozłączenia zasilania, demontażu albo użycia mierników w stanie beznapięciowym. Przykłady:
- wymiana zużytych szczotek,
- pomiar rezystancji izolacji uzwojeń,
- sprawdzanie stanu styków łączników po ich otwarciu lub demontażu.
Dlaczego nagrzanie obudowy jest ważne?
Nadmierne nagrzanie może świadczyć o przeciążeniu, złym chłodzeniu, uszkodzeniu łożysk, asymetrii zasilania albo zwarciach międzyzwojowych. Podczas egzaminu należy pamiętać: obserwacja temperatury obudowy podczas pracy jest oględziną, a pomiary izolacji i naprawy są czynnościami obsługowo-konserwacyjnymi wykonywanymi zwykle po wyłączeniu maszyny.
Zasady bezpieczeństwa
Podczas oględzin nie wolno dotykać części ruchomych ani zdejmować osłon. Kontrola ma charakter obserwacyjny i powinna być prowadzona z zachowaniem zasad BHP.