Połączenie zygzak transformatora
Słownik kwalifikacji ELE.01 - Montaż i obsługa maszyn i urządzeń elektrycznych
Połączenie zygzak oznaczane literą z lub Z jest sposobem połączenia uzwojeń transformatora trójfazowego, w którym każde uzwojenie fazowe składa się z dwóch części umieszczonych na różnych kolumnach rdzenia. Części te łączy się tak, że napięcie fazowe powstaje jako suma geometryczna napięć z dwóch połówek uzwojeń.
Jak rozpoznać zygzak na schemacie?
Na rysunku połączenia zygzak widać zwykle:
- uzwojenia jednej fazy podzielone na dwie sekcje,
- połączenia krzyżowe między sekcjami różnych kolumn,
- układ bardziej „łamany” niż klasyczna gwiazda lub trójkąt,
- często wyprowadzony punkt neutralny, podobnie jak w gwieździe.
W oznaczeniach grup połączeń transformatora litera z oznacza zygzak po stronie dolnego napięcia, a Z po stronie górnego napięcia.
Przykład oznaczenia Yz
Oznaczenie Yz oznacza, że:
- uzwojenie górnego napięcia jest połączone w gwiazdę (Y),
- uzwojenie dolnego napięcia jest połączone w zygzak (z).
W pytaniach egzaminacyjnych trzeba najpierw rozpoznać układ połączenia uzwojeń po stronie górnego napięcia, a następnie po stronie dolnego napięcia.
Zastosowanie
Połączenie zygzak stosuje się m.in. wtedy, gdy potrzebny jest punkt neutralny oraz korzystne tłumienie składowej zerowej i niektórych niesymetrii obciążenia. Spotyka się je w transformatorach rozdzielczych oraz specjalnych układach uziemiających.
Ważne na egzaminie
Nie należy mylić połączenia z z połączeniem Y. Gwiazda ma końce trzech uzwojeń połączone w jeden wspólny punkt, natomiast zygzak ma uzwojenia dzielone i połączenia między częściami różnych faz.