Co to jest preszpan?
Preszpan to twardy, sprasowany materiał celulozowy stosowany w elektrotechnice jako materiał elektroizolacyjny. Powstaje z odpowiednio przygotowanej masy papierniczej, która jest prasowana i suszona, dzięki czemu uzyskuje dobrą wytrzymałość mechaniczną oraz właściwości izolacyjne.
Zastosowanie w transformatorach
W transformatorach małej mocy preszpan stosuje się między innymi do wykonywania:
- korpusów i karkasów cewek, na których nawija się uzwojenia,
- przekładek izolacyjnych między warstwami uzwojeń,
- elementów dystansowych i separacyjnych,
- izolacji między uzwojeniami a rdzeniem.
Karkas transformatora musi być wykonany z materiału, który nie przewodzi prądu i dobrze oddziela uzwojenie od innych części urządzenia. Dlatego nie stosuje się do tego żelaza ani stali, ponieważ są przewodnikami i materiałami magnetycznymi.
Dlaczego preszpan?
Preszpan jest używany, ponieważ:
- ma dobre właściwości izolacyjne,
- jest stosunkowo łatwy w obróbce,
- jest lekki,
- ma wystarczającą sztywność mechaniczną,
- dobrze sprawdza się w urządzeniach małej mocy.
Porównanie z innymi materiałami
Mika również jest izolatorem, ale stosuje się ją głównie tam, gdzie wymagana jest bardzo wysoka odporność cieplna, np. w izolacji elementów grzejnych. Żelazo i stal są materiałami przewodzącymi oraz ferromagnetycznymi, dlatego nadają się na rdzenie magnetyczne, ale nie na karkasy uzwojeń.
W pytaniach egzaminacyjnych warto zapamiętać: korpusy/karkasy transformatorów małej mocy wykonuje się z preszpanu.