Prostowanie jednopołówkowe i dwupołówkowe

Słownik kwalifikacji ELE.01 - Montaż i obsługa maszyn i urządzeń elektrycznych

Prostowanie polega na zamianie napięcia przemiennego na napięcie jednokierunkowe. W praktyce wykonuje się je za pomocą diod prostowniczych.

Prostowanie jednopołówkowe

W prostowniku jednopołówkowym dioda przewodzi tylko podczas jednej połówki okresu napięcia przemiennego. Druga połówka jest blokowana. Na obciążeniu pojawiają się więc dodatnie impulsy oddzielone przerwami.

Cechy prostowania jednopołówkowego:

  • wykorzystuje tylko połowę energii przebiegu AC,
  • daje duże tętnienia napięcia,
  • ma mniejszą wartość średnią napięcia wyjściowego,
  • układ jest prosty, ale mało efektywny.

Prostowanie dwupołówkowe

W prostowaniu dwupołówkowym wykorzystywane są obie połówki okresu napięcia przemiennego. Ujemna połówka zostaje „odwrócona” na dodatnią. Można to uzyskać np. za pomocą prostownika mostkowego z czterech diod.

Cechy prostowania dwupołówkowego:

  • na wyjściu są dodatnie półfale w każdej połówce okresu,
  • tętnienia mają większą częstotliwość niż przy prostowaniu jednopołówkowym,
  • napięcie średnie jest większe,
  • układ lepiej nadaje się do zasilaczy.

Rozpoznawanie na wykresie

Przebieg jednopołówkowy ma dodatnie półfale i przerwy między nimi. Przebieg dwupołówkowy ma same dodatnie półfale występujące jedna po drugiej, bez opuszczania co drugiej połówki okresu.

W zadaniach egzaminacyjnych uszkodzenie jednej diody w mostku często powoduje, że układ zachowuje się jak prostownik jednopołówkowy.