Prostownik

Słownik kwalifikacji ELE.01 - Montaż i obsługa maszyn i urządzeń elektrycznych

Co to jest prostownik?

Prostownik to urządzenie lub układ elektroniczny służący do zamiany prądu przemiennego AC na prąd stały DC. W schematach blokowych często oznacza się go symbolem prostokąta podzielonego przekątną: po stronie wejścia znajduje się znak fali ~, a po stronie wyjścia znak prądu stałego, np. linia pozioma.

Jak rozpoznać symbol prostownika?

Symbol prostownika wskazuje kierunek przetwarzania energii:

  • wejście: napięcie/prąd przemienny ~,
  • wyjście: napięcie/prąd stały ,
  • przekątna w prostokącie oznacza blok przekształtnikowy.

Jeżeli na symbolu widoczna jest zamiana z ~ na , chodzi o prostownik.

Do czego służy prostownik?

Prostowniki stosuje się m.in. do:

  • zasilania urządzeń elektronicznych napięciem stałym,
  • ładowania akumulatorów,
  • zasilaczy sieciowych,
  • układów automatyki i sterowania,
  • napędów elektrycznych z obwodem pośredniczącym DC.

Podstawowe rodzaje prostowników

Najczęściej spotykane są:

  • prostownik jednopołówkowy – wykorzystuje jedną połówkę przebiegu sinusoidalnego,
  • prostownik dwupołówkowy – wykorzystuje obie połówki przebiegu,
  • prostownik mostkowy – popularny układ z czterema diodami, zwany mostkiem Graetza,
  • prostownik sterowany – wykorzystuje np. tyrystory i pozwala regulować napięcie wyjściowe.

Prostownik a falownik

Prostownik zamienia AC na DC, natomiast falownik działa odwrotnie: zamienia DC na AC. To częsty błąd w pytaniach egzaminacyjnych dotyczących symboli graficznych.