Przegrzewanie uzwojeń stojana silnika indukcyjnego
Słownik kwalifikacji ELE.01 - Montaż i obsługa maszyn i urządzeń elektrycznych
Przegrzewanie uzwojeń stojana oznacza wzrost temperatury cewek stojana ponad dopuszczalną wartość dla danej klasy izolacji. Może prowadzić do przyspieszonego starzenia izolacji, zwarć międzyzwojowych i uszkodzenia silnika.
Równomierne przegrzewanie całego uzwojenia
Jeżeli nagrzewa się całe uzwojenie stojana równomiernie, przyczyną zwykle jest błąd wpływający na wszystkie fazy, np.:
- niewłaściwe połączenie uzwojeń: trójkąt zamiast gwiazdy,
- przeciążenie mechaniczne silnika,
- zbyt wysokie napięcie zasilania,
- zbyt słabe chłodzenie,
- praca przy nieprawidłowych warunkach zasilania.
W pytaniach egzaminacyjnych bardzo ważne jest rozróżnienie: równomierne przegrzewanie wskazuje na przyczynę ogólną, a nie na uszkodzenie jednej fazy.
Dlaczego trójkąt zamiast gwiazdy powoduje przegrzanie?
Jeżeli silnik powinien pracować w układzie gwiazdy, a zostanie połączony w trójkąt, na każde uzwojenie fazowe zostanie podane zbyt wysokie napięcie. W sieci trójfazowej 400 V:
- przy połączeniu w gwiazdę uzwojenie otrzymuje około 230 V,
- przy połączeniu w trójkąt uzwojenie otrzymuje 400 V.
Oznacza to znaczny wzrost prądu uzwojeń, a straty cieplne zależą od kwadratu prądu: P = I²R. Skutkiem jest szybkie, równomierne nagrzewanie stojana.
Jak rozpoznać problem?
Należy sprawdzić:
- dane z tabliczki znamionowej silnika, np.
230/400 V Δ/Y, - sposób założenia mostków na tabliczce zaciskowej,
- napięcie sieci zasilającej,
- prądy fazowe podczas pracy.
Zapamiętaj
Jeżeli w silniku indukcyjnym występuje ogólne równomierne przegrzewanie uzwojenia stojana, jedną z typowych przyczyn jest błędne połączenie uzwojeń w trójkąt zamiast w gwiazdę.