Przekaźnik czasowy to aparat sterujący, który zmienia stan swoich styków po określonym czasie. W układach sterowania silników służy do automatycznego wykonywania kolejnych czynności, np. przełączenia rozruchu z gwiazdy na trójkąt.
Rola w układzie gwiazda-trójkąt
W automatycznym rozruchu gwiazda-trójkąt przekaźnik czasowy odmierza czas pracy silnika w połączeniu gwiazdy. Po jego upływie zmienia stan styków pomocniczych:
- rozłącza obwód stycznika gwiazdy,
- umożliwia załączenie stycznika trójkąta,
- zapobiega zbyt długiej pracy silnika w układzie rozruchowym.
W pytaniu przekaźnik oznaczony jako K4 powoduje przełączenie układu: wyłącza stycznik K3 i załącza stycznik K1.
Rodzaje działania
Najczęściej spotykane funkcje przekaźników czasowych to:
- opóźnione załączenie,
- opóźnione wyłączenie,
- praca impulsowa,
- cykliczne załączanie i wyłączanie.
Znaczenie praktyczne
Czas przełączenia musi być dobrany do silnika i maszyny napędzanej. Zbyt krótki czas może spowodować przełączenie przed rozpędzeniem silnika, a zbyt długi czas oznacza pracę z ograniczonym momentem i może utrudnić rozruch.