Przekaźnik półprzewodnikowy SSR (ang. Solid State Relay) to łącznik elektroniczny, który załącza i wyłącza obwód bez styków mechanicznych. Zamiast elektromagnesu i zestyków wykorzystuje elementy półprzewodnikowe, np. triak, tyrystory lub tranzystory mocy.
Jak go rozpoznać?
Typowy przekaźnik półprzewodnikowy ma:
- płaską obudowę modułową z zaciskami śrubowymi,
- dwa zaciski obwodu sterowania, np. 3–32 V DC,
- dwa zaciski obwodu wykonawczego, np. 230 V AC, 400 V AC,
- oznaczenia prądu obciążenia, np. 5 A, 25 A, 40 A,
- często symbol optoizolacji i elementu wykonawczego.
Na rysunku egzaminacyjnym widoczny jest moduł z opisem 3–32 V po stronie sterowania oraz parametrami obciążenia 4 kV, 80 V, 5 A, co wskazuje na przekaźnik półprzewodnikowy.
Zasada działania
Mały sygnał sterujący doprowadzony do wejścia SSR powoduje załączenie elementu półprzewodnikowego w obwodzie wyjściowym. Często między wejściem a wyjściem występuje optoizolacja, czyli separacja galwaniczna realizowana za pomocą elementów optoelektronicznych.
Zalety SSR
- brak iskrzenia styków,
- cicha praca,
- duża trwałość łączeniowa,
- szybkie przełączanie,
- możliwość sterowania małym napięciem, np. z układu elektronicznego lub PLC.
Ograniczenia
- nagrzewa się i często wymaga radiatora,
- ma niewielki prąd upływu w stanie wyłączenia,
- jest wrażliwy na przeciążenia i zwarcia,
- nie zapewnia widocznej przerwy izolacyjnej jak rozłącznik mechaniczny.
Typowe zastosowania
Przekaźniki półprzewodnikowe stosuje się do sterowania grzałkami, silnikami małej mocy, oświetleniem, automatyką przemysłową i układami regulacji temperatury.