Przekaźnik prądowy to aparat, który reaguje na wartość prądu płynącego w obwodzie. Gdy prąd osiągnie określoną wartość, przekaźnik zmienia położenie swoich styków. Może wtedy załączyć sygnalizację, wyłączyć urządzenie albo przekazać sygnał do innego elementu automatyki.
Zasada działania
W przekaźniku prądowym prąd płynie przez cewkę lub tor pomiarowy. Wzrost prądu powoduje powstanie odpowiednio dużej siły elektromagnetycznej. Po przekroczeniu progu zadziałania mechanizm przekaźnika przełącza styki.
Najważniejsze wielkości związane z takim przekaźnikiem to:
- prąd zadziałania – wartość prądu, przy której styki zmieniają stan,
- prąd powrotu – wartość prądu, przy której przekaźnik wraca do położenia początkowego,
- nastawa prądowa – wartość ustawiona przez użytkownika lub producenta,
- histereza – różnica między prądem zadziałania a prądem powrotu.
Zastosowanie
Przekaźniki prądowe stosuje się m.in. do:
- kontroli przeciążenia silników i innych odbiorników,
- wykrywania zbyt dużego lub zbyt małego prądu,
- sygnalizacji stanu pracy urządzenia,
- współpracy z układami zabezpieczeń i automatyki.
Pomiar parametrów
Podczas badania przekaźnika prądowego zwiększa się stopniowo prąd w jego obwodzie i obserwuje moment przełączenia styków. Wartość wskazana wtedy przez amperomierz jest prądem zadziałania. Jeżeli następnie prąd się zmniejsza i obserwuje powrót styków, można wyznaczyć prąd powrotu.
Wskazówka egzaminacyjna
Jeżeli na schemacie widoczny jest amperomierz, regulowany rezystor i przekaźnik sterujący lampką sygnalizacyjną, najczęściej chodzi o wyznaczenie prądu zadziałania przekaźnika.