Przekładnia zwojowa transformatora określa stosunek liczby zwojów uzwojenia pierwotnego do liczby zwojów uzwojenia wtórnego:
[
\vartheta = \frac{N_1}{N_2}
]
W transformatorze idealnym jest ona równa stosunkowi napięć fazowych uzwojeń:
[
\vartheta \approx \frac{U_{1f}}{U_{2f}}
]
W transformatorach trójfazowych nie zawsze można bezpośrednio podzielić napięcie znamionowe strony pierwotnej przez napięcie znamionowe strony wtórnej, ponieważ napięcia znamionowe podawane są zwykle jako napięcia przewodowe, a uzwojenia mogą być połączone w gwiazdę lub trójkąt.
Zależności napięć
Dla połączenia w gwiazdę Y/y:
[
U_f = \frac{U_L}{\sqrt{3}}
]
Dla połączenia w trójkąt D/d:
[
U_f = U_L
]
Gdzie:
- (U_f) — napięcie fazowe uzwojenia,
- (U_L) — napięcie przewodowe, czyli międzyfazowe.
Przykład: transformator Dy5
Oznaczenie Dy5 oznacza, że:
- strona pierwotna jest połączona w trójkąt D,
- strona wtórna jest połączona w gwiazdę y,
- liczba 5 oznacza przesunięcie fazowe, ale nie wpływa na wartość przekładni zwojowej.
Dane:
- (U_{1n} = 400\,V), połączenie D, więc (U_{1f} = 400\,V),
- (U_{2n} = 115\,V), połączenie y, więc (U_{2f} = \frac{115}{\sqrt{3}} \approx 66,4\,V).
Przekładnia zwojowa:
[
\vartheta = \frac{400}{66,4} \approx 6,0
]
Ważne na egzaminie
Przy obliczaniu przekładni zwojowej transformatora trójfazowego zawsze najpierw zamień napięcia przewodowe na napięcia fazowe uzwojeń, zgodnie z grupą połączeń.