Co to jest przepięcie?
Przepięcie to krótkotrwały wzrost napięcia ponad wartość znamionową lub dopuszczalną dla danego urządzenia albo instalacji. Może trwać bardzo krótko, ale jego wartość bywa na tyle duża, że powoduje uszkodzenia izolacji, elementów elektronicznych i uzwojeń maszyn elektrycznych.
Dlaczego przepięcie uszkadza izolację?
Izolacja urządzenia elektrycznego jest projektowana na określone napięcie pracy oraz pewien zapas wytrzymałości. Gdy napięcie przekroczy dopuszczalną wartość, może dojść do:
- przebicia izolacji,
- powstania łuku elektrycznego,
- zwęglenia lub stopienia materiału izolacyjnego,
- trwałego pogorszenia rezystancji izolacji,
- zwarcia między przewodami lub uzwojeniami.
Dlatego w pytaniu egzaminacyjnym poprawną odpowiedzią jest przepięcie, a nie zapad, zanik lub przerwa w zasilaniu.
Najczęstsze przyczyny przepięć
Przepięcia mogą powstać między innymi wskutek:
- wyładowań atmosferycznych,
- łączenia dużych obciążeń indukcyjnych,
- awarii w sieci elektroenergetycznej,
- nagłego odłączania cewek, styczników lub silników,
- przerwania przewodu neutralnego w niektórych układach sieciowych.
Ochrona przed przepięciami
Do ograniczania skutków przepięć stosuje się ograniczniki przepięć, warystory, iskierniki oraz poprawnie wykonaną instalację uziemiającą i połączenia wyrównawcze.
Do zapamiętania
Przepięcie = zbyt wysokie napięcie, które może przebić izolację urządzenia.
Zapad, zanik lub przerwa w zasilaniu zwykle oznaczają obniżenie albo brak napięcia, a nie bezpośrednią przyczynę przebicia izolacji.