Przerwa w przełączniku gwiazda-trójkąt to uszkodzenie toru łączeniowego, które uniemożliwia prawidłowe skojarzenie uzwojeń silnika w jednym z etapów rozruchu. W pytaniach egzaminacyjnych objawem może być sytuacja, w której silnik nie rusza w połączeniu gwiazda, ale zaczyna pracować dopiero po przełączeniu uzwojeń w trójkąt.
Dlaczego silnik nie rusza w gwieździe?
Podczas rozruchu gwiazda-trójkąt silnik najpierw pracuje przy uzwojeniach połączonych w gwiazdę. Na każde uzwojenie przypada wtedy mniejsze napięcie fazowe, co ogranicza prąd rozruchowy, ale także zmniejsza moment rozruchowy. Jeżeli dodatkowo w przełączniku występuje przerwa w torze połączenia gwiazdy, układ nie tworzy prawidłowego obwodu zasilania uzwojeń. Silnik może buczeć, nie rozwinąć momentu lub w ogóle nie rozpocząć obrotów.
Po przełączeniu w trójkąt wykorzystywane są inne styki przełącznika. Jeżeli tor trójkąta jest sprawny, uzwojenia otrzymują prawidłowe napięcie międzyfazowe i silnik może ruszyć, choć odbywa się to z większym prądem rozruchowym.
Jak odróżnić tę usterkę od innych?
- Brak jednej fazy zasilania wpływałby zarówno na połączenie gwiazda, jak i trójkąt.
- Przerwa w uzwojeniu stojana również dawałaby objawy w obu połączeniach.
- Zwarcie w uzwojeniu powodowałoby nadmierny prąd, grzanie i możliwe zadziałanie zabezpieczeń.
- Jeżeli problem występuje tylko w pozycji gwiazda, a pozycja trójkąt działa, podejrzewa się przełącznik lub stycznik gwiazdy.
Diagnostyka
Typowe czynności kontrolne to sprawdzenie ciągłości styków przełącznika, poprawności połączeń według schematu oraz pomiar rezystancji torów łączeniowych. Prace wykonuje się po odłączeniu napięcia i zabezpieczeniu stanowiska.