Reaktancja pojemnościowa to opór, jaki kondensator stawia przepływowi prądu przemiennego. Oznacza się ją symbolem Xc i podaje w omach Ω.
W obwodzie prądu stałego idealny kondensator po naładowaniu nie przewodzi prądu. W obwodzie prądu przemiennego sytuacja jest inna: kondensator cyklicznie ładuje się i rozładowuje, dlatego prąd może płynąć.
Wzór
Reaktancję pojemnościową oblicza się ze wzoru:
Xc = 1 / (2πfC)
gdzie:
- Xc – reaktancja pojemnościowa [Ω],
- f – częstotliwość napięcia zasilania [Hz],
- C – pojemność kondensatora [F],
- π – stała matematyczna, około 3,14.
Od czego zależy Xc?
Reaktancja kondensatora zależy od:
- częstotliwości napięcia zasilania,
- pojemności kondensatora.
Nie zależy bezpośrednio od:
- rezystancji obwodu,
- natężenia prądu,
- wartości napięcia zasilania.
Ważna zależność egzaminacyjna
Im większa częstotliwość, tym mniejsza reaktancja pojemnościowa:
- mała częstotliwość → duża reaktancja kondensatora,
- duża częstotliwość → mała reaktancja kondensatora.
Dlatego kondensator łatwiej przepuszcza prądy o wysokiej częstotliwości, a gorzej prądy o niskiej częstotliwości.
Przykład zastosowania
Ta właściwość jest wykorzystywana m.in. w:
- filtrach elektrycznych,
- układach kompensacji mocy biernej,
- obwodach rozruchowych silników jednofazowych,
- zasilaczach i układach elektronicznych.
W pytaniach egzaminacyjnych należy zapamiętać: reaktancja kondensatora w obwodzie prądu przemiennego zależy od częstotliwości oraz pojemności kondensatora.