Reguła lewej dłoni
Słownik kwalifikacji ELE.01 - Montaż i obsługa maszyn i urządzeń elektrycznych
Reguła lewej dłoni służy do określania kierunku siły działającej na przewodnik z prądem umieszczony w polu magnetycznym. W maszynach elektrycznych pomaga wyznaczyć kierunek obrotów silnika, np. silnika prądu stałego.
Jak stosować regułę?
Lewą dłoń ustaw tak, aby:
- linie pola magnetycznego wchodziły w wewnętrzną stronę dłoni,
- cztery palce wskazywały kierunek prądu w przewodniku,
- kciuk ustawiony pod kątem prostym wskazywał kierunek siły elektrodynamicznej, czyli ruchu przewodnika.
W silniku prądu stałego siły działające na przewodniki uzwojenia wirnika powodują powstanie momentu elektromagnetycznego, który obraca wirnik.
Zastosowanie w silniku prądu stałego
Aby określić kierunek obrotów, trzeba znać:
- kierunek prądu w uzwojeniu twornika,
- kierunek pola magnetycznego uzwojenia wzbudzenia,
- położenie przewodników wirnika względem biegunów magnetycznych.
Ważna zasada egzaminacyjna: zmiana biegunowości tylko twornika albo tylko uzwojenia wzbudzenia zmienia kierunek obrotów silnika prądu stałego. Jeśli jednocześnie odwróci się prąd w tworniku i w uzwojeniu wzbudzenia, kierunek obrotów pozostanie taki sam, ponieważ zmienią się oba czynniki wpływające na moment.
Uwaga
Regułę lewej dłoni stosuje się dla pracy silnikowej. Dla prądnicy używa się zwykle reguły prawej dłoni.