Rezystancja uzwojeń silnika szeregowego prądu stałego
Słownik kwalifikacji ELE.01 - Montaż i obsługa maszyn i urządzeń elektrycznych
W silniku szeregowym prądu stałego uzwojenie twornika i uzwojenie wzbudzenia są połączone szeregowo, dlatego płynie przez nie ten sam prąd. Z tego powodu oba uzwojenia muszą mieć możliwie małą rezystancję, aby nie powodować dużych strat mocy i nadmiernego nagrzewania.
Typowe wartości
Dla silnika szeregowego prądu stałego średniej mocy rezystancje obu uzwojeń są zwykle:
- niewielkie, najczęściej rzędu kilku omów,
- zbliżone do siebie, czyli żadna z nich nie jest wielokrotnie większa od drugiej.
Dlatego w pytaniach egzaminacyjnych poprawna odpowiedź brzmi najczęściej: rezystancje twornika i wzbudzenia są niewielkie i zbliżone do siebie.
Dlaczego rezystancje są małe?
Uzwojenie wzbudzenia w silniku szeregowym wykonuje się z przewodu o stosunkowo dużym przekroju i z niewielkiej liczby zwojów, ponieważ musi przewodzić cały prąd twornika. Twornik również ma niską rezystancję, ponieważ podczas pracy płynie przez niego duży prąd roboczy.
Straty cieplne w uzwojeniu opisuje zależność:
P = I² · R
Oznacza to, że przy dużym prądzie nawet niewielka rezystancja powoduje zauważalne nagrzewanie. Gdyby rezystancja uzwojeń była rzędu kilkuset omów, silnik pobierałby mały prąd albo wydzielałby ogromne straty, co byłoby niepraktyczne.
Ważne skojarzenie egzaminacyjne
- silnik szeregowy DC → twornik i wzbudzenie połączone szeregowo,
- ten sam prąd w obu uzwojeniach,
- rezystancje małe, rzędu kilku Ω,
- wartości rezystancji zbliżone do siebie.