Rozruch gwiazda-trójkąt silnika indukcyjnego
Słownik kwalifikacji ELE.01 - Montaż i obsługa maszyn i urządzeń elektrycznych
Rozruch gwiazda-trójkąt to sposób ograniczenia prądu rozruchowego trójfazowego silnika indukcyjnego klatkowego. Stosuje się go w silnikach, które podczas normalnej pracy mają uzwojenia połączone w trójkąt, ale na czas rozruchu są chwilowo łączone w gwiazdę.
Zasada działania
Podczas rozruchu w układzie gwiazdy każde uzwojenie silnika otrzymuje napięcie fazowe mniejsze od napięcia międzyfazowego:
- w trójkącie: uzwojenie jest zasilane napięciem międzyfazowym,
- w gwieździe: uzwojenie jest zasilane napięciem około √3 razy mniejszym.
Mniejsze napięcie na uzwojeniu powoduje mniejszy prąd pobierany z sieci. W praktyce prąd rozruchowy przy rozruchu gwiazda-trójkąt wynosi około 3 · IN, gdzie IN oznacza prąd znamionowy silnika.
Dla porównania, przy rozruchu bezpośrednim prąd rozruchowy silnika klatkowego może osiągać zwykle około 5–8 · IN.
Ważna konsekwencja
Zmniejszenie prądu rozruchowego powoduje również zmniejszenie momentu rozruchowego. Moment w gwieździe jest około 3 razy mniejszy niż przy rozruchu bezpośrednim w trójkącie.
Dlatego rozruch gwiazda-trójkąt nadaje się głównie do maszyn startujących z małym obciążeniem, np. wentylatorów, pomp lub obrabiarek bez dużego momentu oporowego przy starcie.
Kolejność pracy układu
- Silnik startuje w połączeniu gwiazda.
- Po rozpędzeniu następuje krótka przerwa przełączeniowa.
- Silnik przechodzi na połączenie trójkąt i pracuje znamionowo.
W pytaniach egzaminacyjnych należy zapamiętać: prąd rozruchowy przy przełączniku gwiazda-trójkąt wynosi około 3 · IN.