Rozruch gwiazda-trójkąt silnika klatkowego

Słownik kwalifikacji ELE.01 - Montaż i obsługa maszyn i urządzeń elektrycznych

Rozruch gwiazda-trójkąt stosuje się w trójfazowych silnikach indukcyjnych klatkowych głównie w celu zmniejszenia prądu rozruchowego pobieranego z sieci.

Silnik indukcyjny podczas bezpośredniego załączenia do sieci może pobierać prąd kilka razy większy od prądu znamionowego. Powoduje to spadki napięcia w instalacji, obciążenie zabezpieczeń i niekorzystny wpływ na inne odbiorniki.

Zasada działania

Rozruch odbywa się w dwóch etapach:

  1. Połączenie w gwiazdę (Y) podczas startu:
    - na każde uzwojenie silnika przypada mniejsze napięcie fazowe,
    - prąd rozruchowy jest znacznie mniejszy niż przy rozruchu bezpośrednim,
    - moment rozruchowy również maleje.

  2. Przełączenie w trójkąt (Δ) po rozpędzeniu silnika:
    - silnik otrzymuje pełne warunki pracy znamionowej,
    - może pracować z nominalną mocą i momentem.

Ważna zależność

Przy rozruchu w gwiazdę napięcie na uzwojeniu jest mniejsze niż przy pracy w trójkącie. W efekcie:

  • prąd rozruchowy spada około 3 razy,
  • moment rozruchowy także spada około 3 razy.

Dlatego ten sposób rozruchu nadaje się głównie do maszyn, które startują bez dużego obciążenia, np. wentylatorów, pomp lub obrabiarek uruchamianych na biegu jałowym.

Warunek zastosowania

Silnik musi mieć wyprowadzone początki i końce uzwojeń na tabliczkę zaciskową, najczęściej sześć zacisków: U1, V1, W1, U2, V2, W2. Na tabliczce znamionowej musi być dopuszczona praca w trójkącie przy napięciu sieci, np. 400/690 V Δ/Y dla sieci 400 V.

Najważniejsze na egzamin

Przełącznik gwiazda-trójkąt stosuje się nie po to, aby zwiększyć moc lub sprawność silnika, lecz po to, aby ograniczyć prąd rozruchowy.