Rozrusznik silnika prądu stałego to urządzenie służące do bezpiecznego uruchamiania silnika DC. Jego podstawowym zadaniem jest zmniejszenie prądu rozruchu, który w chwili załączenia silnika mógłby osiągnąć bardzo dużą wartość.
Dlaczego prąd rozruchu jest duży?
W momencie startu wirnik silnika jeszcze się nie obraca, więc nie występuje siła przeciwelektromotoryczna, która podczas normalnej pracy ogranicza prąd twornika. Rezystancja uzwojenia twornika jest mała, dlatego bez dodatkowego ograniczenia prąd mógłby być wielokrotnie większy od prądu znamionowego.
Jak działa rozrusznik?
Rozrusznik włącza rezystancję rozruchową szeregowo z obwodem twornika. Na początku rozruchu rezystancja jest największa, co ogranicza prąd. W miarę zwiększania prędkości obrotowej silnika kolejne stopnie rezystancji są odłączane, aż silnik pracuje bez dodatkowego oporu.
Co można rozpoznać na schemacie?
Typowy rozrusznik ma:
- kilka stopni rezystorów rozruchowych,
- ruchomy styk lub dźwignię przełączającą kolejne pozycje,
- zaciski obwodu zasilania i silnika,
- często zabezpieczenie przed zanikiem napięcia lub przeciążeniem.
Najważniejsze zastosowanie
W pytaniach egzaminacyjnych należy zapamiętać: rozrusznik silnika prądu stałego stosuje się do zmniejszenia prądu rozruchu, a nie do zwiększania prądu, zmiany liczby par biegunów ani zmiany kierunku wirowania.