Samoczynne wyłączenie zasilania

Słownik kwalifikacji ELE.01 - Montaż i obsługa maszyn i urządzeń elektrycznych

Samoczynne wyłączenie zasilania to środek ochrony przeciwporażeniowej stosowany w instalacjach i sieciach niskiego napięcia, czyli m.in. do 1 kV. W starszej terminologii egzaminacyjnej często występuje jako szybkie wyłączenie napięcia.

Na czym polega?

W przypadku uszkodzenia izolacji i pojawienia się napięcia na dostępnej części przewodzącej, zabezpieczenie powinno automatycznie odłączyć zasilanie w odpowiednio krótkim czasie. Dzięki temu ogranicza się czas przepływu prądu rażeniowego przez ciało człowieka.

Do realizacji tego środka stosuje się m.in.:

  • bezpieczniki topikowe,
  • wyłączniki nadprądowe,
  • wyłączniki różnicowoprądowe,
  • przewody ochronne PE lub PEN,
  • połączenia wyrównawcze.

Dlaczego jest to ochrona dodatkowa?

Izolacja robocza, osłony, obudowy i bariery zabezpieczają przed dotykiem bezpośrednim części czynnych. Natomiast samoczynne wyłączenie zasilania chroni głównie wtedy, gdy wystąpi uszkodzenie, np. przebicie izolacji na metalową obudowę urządzenia.

Warunek skuteczności

Aby ochrona działała poprawnie, prąd zwarciowy musi być wystarczająco duży, aby zabezpieczenie zadziałało szybko. Dlatego sprawdza się m.in. impedancję pętli zwarciowej oraz ciągłość przewodu ochronnego.

Zapamiętaj

W pytaniach egzaminacyjnych dla sieci elektrycznych do 1 kV jako ochrona dodatkowa często wskazywane jest szybkie wyłączenie napięcia, czyli samoczynne wyłączenie zasilania.