Silnik jednofazowy komutatorowy to silnik elektryczny z komutatorem i szczotkami, często stosowany w urządzeniach AGD i elektronarzędziach. Nazywa się go także silnikiem uniwersalnym, ponieważ może pracować przy zasilaniu prądem przemiennym i stałym.
Budowa i zasada pracy
Typowy silnik komutatorowy ma:
- stojan z uzwojeniem wzbudzenia,
- wirnik z uzwojeniem twornika,
- komutator,
- szczotki doprowadzające prąd do wirnika.
W wielu takich silnikach uzwojenie stojana i wirnika połączone są szeregowo. Dzięki temu przy zmianie kierunku prądu w sieci jednocześnie zmienia się kierunek pola magnetycznego i prądu w wirniku, więc moment obrotowy zachowuje ten sam zwrot.
Wpływ napięcia na pracę silnika
Prędkość silnika komutatorowego zależy od napięcia zasilania i obciążenia mechanicznego. Gdy napięcie zasilające spada:
- zmniejsza się prąd silnika,
- zmniejsza się moment elektromagnetyczny,
- przy stałym obciążeniu spada prędkość obrotowa,
- zmniejsza się moc oddawana na wale.
Dlatego w instalacji domowej podłączenie odbiornika dużej mocy, np. grzejnika, może spowodować spadek napięcia i wolniejszą pracę silnika w urządzeniu AGD.
Typowe zastosowania
Silniki jednofazowe komutatorowe stosuje się m.in. w:
- odkurzaczach,
- mikserach,
- suszarkach,
- wiertarkach,
- małych urządzeniach kuchennych.
Ich zaletą jest duża prędkość obrotowa i dobry moment rozruchowy, a wadą zużywanie się szczotek oraz możliwość iskrzenia na komutatorze.