Stabilizator napięcia to układ elektroniczny, którego zadaniem jest utrzymywanie możliwie stałego napięcia wyjściowego zasilacza mimo zmian napięcia wejściowego, zmian obciążenia lub temperatury pracy elementów.
W pytaniu egzaminacyjnym poprawna odpowiedź brzmi: układ stabilizacji utrzymuje parametry napięcia na wyjściu. Nie prostuje napięcia — tym zajmuje się prostownik.
Miejsce stabilizatora w zasilaczu
Typowy zasilacz napięciowy może składać się z kilku bloków:
- transformatora — zmienia wartość napięcia przemiennego,
- prostownika — zamienia napięcie przemienne na pulsujące napięcie stałe,
- filtru — wygładza tętnienia napięcia,
- stabilizatora napięcia — utrzymuje stałe napięcie wyjściowe.
Stabilizacja jest więc końcowym etapem poprawiającym jakość napięcia dostarczanego do odbiornika.
Co stabilizuje układ stabilizacji?
Układ stabilizacji może utrzymywać:
- wartość napięcia wyjściowego,
- ograniczony poziom tętnień,
- odporność na zmiany obciążenia,
- stabilną pracę odbiornika elektronicznego.
Przykład: jeżeli zasilacz ma dostarczać 12 V DC, stabilizator dąży do tego, aby na wyjściu było około 12 V nawet wtedy, gdy napięcie wejściowe lub pobór prądu nieco się zmieniają.
Przykłady stabilizatorów
W praktyce spotyka się między innymi:
- stabilizatory z diodą Zenera,
- stabilizatory liniowe, np. 7805, 7812,
- stabilizatory impulsowe, czyli przetwornice DC/DC.
Najważniejsze do zapamiętania
Stabilizator napięcia nie prostuje napięcia i nie służy do chłodzenia radiatora. Jego podstawową funkcją jest utrzymywanie wymaganych parametrów napięcia na wyjściu zasilacza.