Stabilizator napięcia
Słownik kwalifikacji ELE.01 - Montaż i obsługa maszyn i urządzeń elektrycznych
Stabilizator napięcia to układ elektroniczny, którego zadaniem jest utrzymywanie możliwie stałej wartości napięcia wyjściowego mimo zmian napięcia zasilającego lub zmian obciążenia.
W pytaniach egzaminacyjnych często pojawia się prosty stabilizator z diodą Zenera. Składa się on zwykle z:
- rezystora szeregowego R,
- diody Zenera połączonej równolegle do obciążenia,
- odbiornika Ro.
Jak działa stabilizator z diodą Zenera?
Rezystor szeregowy ogranicza prąd płynący z zasilania. Dioda Zenera pracuje w kierunku zaporowym, w zakresie przebicia Zenera. Wtedy napięcie na niej ma prawie stałą wartość UZ.
Ponieważ dioda Zenera jest połączona równolegle z obciążeniem, napięcie wyjściowe układu jest w przybliżeniu równe:
Uo ≈ Uz
czyli napięciu stabilizacji diody Zenera.
Jak rozpoznać taki schemat?
Cechy charakterystyczne stabilizatora napięcia z diodą Zenera:
- wejście zasilania prądu stałego,
- rezystor włączony szeregowo z wejściem,
- dioda Zenera włączona równolegle do wyjścia,
- obciążenie również podłączone równolegle do diody,
- oznaczenie napięcia wyjściowego jako Uo lub Uz = Uo.
Czego nie mylić?
Taki układ nie jest prostownikiem, ponieważ nie zamienia napięcia przemiennego na stałe. Nie jest też falownikiem, bo falownik przekształca napięcie stałe na przemienne. Nie jest również typowym łącznikiem energoelektronicznym, ponieważ jego głównym zadaniem nie jest załączanie i wyłączanie obwodu, lecz stabilizacja napięcia.