Stan jałowy transformatora występuje wtedy, gdy uzwojenie pierwotne jest podłączone do napięcia zasilania, a uzwojenia wtórne nie są obciążone żadnym odbiornikiem.
W takim stanie transformator pobiera z sieci tylko niewielki prąd jałowy, potrzebny głównie do wytworzenia strumienia magnetycznego w rdzeniu. Na sprawnych uzwojeniach wtórnych powinny pojawić się napięcia zbliżone do wartości znamionowych.
Przykład
Transformator ma napięcia znamionowe:
- uzwojenie pierwotne: 230 V,
- uzwojenie wtórne 1: 12 V,
- uzwojenie wtórne 2: 8 V.
Po podłączeniu strony pierwotnej do sieci 230 V i bez obciążenia na wyjściach wtórnych powinno być około 12 V i 8 V.
Jeżeli pomiar daje:
- 12 V na jednym uzwojeniu,
- 0 V na drugim uzwojeniu,
to oznacza, że pierwsze uzwojenie wtórne jest sprawne, a drugie prawdopodobnie ma przerwę w obwodzie.
Ważne rozróżnienie
W stanie jałowym napięcie 0 V na jednym uzwojeniu wtórnym zwykle wskazuje na przerwę w tym uzwojeniu lub jego wyprowadzeniach. Zwarcie uzwojenia wtórnego powodowałoby duży prąd, grzanie transformatora, buczenie lub zadziałanie zabezpieczeń, więc nie jest typowym stanem jałowym.