Sterownik prądu przemiennego to urządzenie energoelektroniczne służące do regulacji wartości skutecznej napięcia lub prądu doprowadzanego do odbiornika zasilanego napięciem przemiennym. Nie zmienia częstotliwości napięcia zasilającego, lecz steruje chwilą załączenia elementów półprzewodnikowych w każdym półokresie.
Budowa
Typowy sterownik AC wykorzystuje:
- tyrystory połączone przeciwrównolegle,
- albo triaki w układach jednofazowych,
- układ sterowania kątem załączenia.
W układzie trójfazowym w każdej fazie mogą znajdować się dwa tyrystory połączone przeciwrównolegle. Jeden przewodzi dodatnią połówkę sinusoidy, drugi ujemną.
Zasada działania
Regulacja odbywa się przez zmianę kąta załączenia tyrystorów. Im później tyrystor zostanie włączony w danym półokresie, tym mniejsza część sinusoidy trafia do odbiornika, a więc mniejsza jest wartość skuteczna napięcia i prądu.
Jak rozpoznać na schemacie?
Sterownik prądu przemiennego można rozpoznać po tym, że:
- jest zasilany bezpośrednio z sieci AC,
- w torach fazowych znajdują się elementy sterowane, najczęściej tyrystory,
- nie ma obwodu pośredniego prądu stałego,
- częstotliwość na wyjściu pozostaje taka sama jak na wejściu.
Zastosowania
Sterowniki prądu przemiennego stosuje się m.in. do:
- regulacji mocy grzałek,
- regulacji jasności oświetlenia,
- łagodnego rozruchu silników indukcyjnych,
- regulacji napięcia zasilającego odbiorniki AC.
Nie należy mylić ich z falownikiem, który zmienia częstotliwość napięcia wyjściowego.