Sterownik tyrystorowy prądu przemiennego służy do regulacji napięcia i mocy dostarczanej do odbiornika zasilanego napięciem AC. W prostych układach stosuje się dwa tyrystory połączone przeciwrównolegle albo triak. Dzięki temu można przewodzić prąd w obu połówkach sinusoidy.
Zasada działania
Tyrystor przewodzi po spełnieniu dwóch warunków:
- jest spolaryzowany w kierunku przewodzenia,
- otrzyma impuls bramkowy.
W układzie z dwoma tyrystorami przeciwrównoległymi:
- jeden tyrystor przewodzi w dodatniej połówce napięcia sieci,
- drugi tyrystor przewodzi w ujemnej połówce napięcia sieci.
Zmieniając kąt załączenia tyrystorów, można regulować wartość skuteczną napięcia na odbiorniku, np. grzałce lub silniku komutatorowym.
Skutek przerwy w obwodzie jednego tyrystora
Jeżeli jeden z tyrystorów zostanie odłączony, przewodzenie następuje tylko w jednej połówce okresu. Napięcie na odbiorniku nie jest wtedy pełnym napięciem sinusoidalnym, lecz ma charakter jednopołówkowy.
Przykład:
- działa tylko tyrystor przewodzący dodatnią połówkę: napięcie na odbiorniku jest jednokierunkowe dodatnie,
- działa tylko tyrystor przewodzący ujemną połówkę: napięcie jest jednokierunkowe ujemne.
Wskazówka egzaminacyjna
W zadaniach ze schematem należy ustalić, który tyrystor ma zachowaną drogę przewodzenia względem fazy zasilającej. Jeśli drugi tyrystor jest przerwany, układ zachowuje się podobnie do prostownika jednopołówkowego.