Szczotka węglowa
Słownik kwalifikacji ELE.01 - Montaż i obsługa maszyn i urządzeń elektrycznych
Szczotka węglowa to element maszyny komutatorowej, który zapewnia ślizgowy styk elektryczny między nieruchomą częścią obwodu a obracającym się komutatorem lub pierścieniem ślizgowym. W silnikach komutatorowych jednofazowych doprowadza prąd do uzwojenia wirnika.
Budowa
Typowa szczotka składa się z:
- kostki wykonanej z grafitu, węgla lub mieszanki elektrografitowej,
- przewodu plecionego doprowadzającego prąd,
- końcówki przyłączeniowej, np. wsuwki lub oczka.
Szczotka pracuje w obsadzie szczotkowej, która utrzymuje ją we właściwym położeniu i dociska do komutatora sprężyną.
Rola w silniku komutatorowym
Podczas pracy wirnik obraca się, a szczotka pozostaje nieruchoma. Jej zadaniem jest utrzymanie kontaktu elektrycznego z kolejnymi działkami komutatora. Dzięki temu możliwe jest prawidłowe zasilanie uzwojeń wirnika i wytworzenie momentu obrotowego.
Typowe objawy zużycia szczotek
Zużyte lub źle dobrane szczotki mogą powodować:
- nadmierne iskrzenie na komutatorze,
- spadek mocy silnika,
- przerywaną pracę urządzenia,
- przegrzewanie się silnika,
- nierównomierne zużycie komutatora.
Ważne zasady eksploatacyjne
Szczotki należy dobierać zgodnie z wymaganiami producenta silnika. Po wymianie często wykonuje się docieranie szczotek, aby ich powierzchnia dobrze przylegała do komutatora. Nieprawidłowy dobór materiału, wymiaru lub docisku może skrócić trwałość silnika.