Transformator sterowniczy

Słownik kwalifikacji ELE.01 - Montaż i obsługa maszyn i urządzeń elektrycznych

Transformator sterowniczy służy do zasilania obwodów sterowania maszyn i urządzeń elektrycznych. Najczęściej obniża napięcie sieciowe, np. z 230 V AC do niższej wartości, np. 24 V, 12 V lub 8 V AC, oraz zapewnia separację galwaniczną między obwodem zasilania a obwodem sterowania.

Główne zadania

Transformator sterowniczy pełni zwykle dwie podstawowe funkcje:

  • zasilanie obwodu sterowania — dostarcza napięcie do przycisków, cewek styczników, przekaźników, lampek sygnalizacyjnych lub układów sterujących,
  • separacja obwodu sterowania — oddziela elektrycznie stronę pierwotną od wtórnej, co zwiększa bezpieczeństwo obsługi i ogranicza skutki uszkodzeń.

Dlaczego stosuje się niższe napięcie sterowania?

Niższe napięcie w obwodzie sterującym zmniejsza ryzyko porażenia prądem podczas obsługi przycisków, pulpitów sterowniczych i elementów automatyki. Ułatwia też stosowanie elementów sterowania o mniejszych wymaganiach izolacyjnych.

Przykład z układu sterowania

Jeżeli na schemacie transformator ma oznaczenie T1 230/8 V, oznacza to, że jego uzwojenie pierwotne jest zasilane napięciem 230 V, a uzwojenie wtórne dostarcza napięcie 8 V do obwodu sterowania. W takim przypadku poprawny opis funkcji transformatora to: zasilanie i separacja obwodu sterowania.

Czego transformator sterowniczy nie robi?

Transformator sterowniczy nie służy do wzmacniania impulsów sterujących ani do stabilizacji napięcia, jeśli nie ma dodatkowego układu stabilizatora. Nie zasila też bezpośrednio odbiornika głównego, jeżeli odbiornik znajduje się w obwodzie mocy.