Tranzystor unipolarny to tranzystor polowy, oznaczany skrótem FET (ang. Field Effect Transistor). W odróżnieniu od tranzystora bipolarnego, jego działanie opiera się głównie na przepływie jednego rodzaju nośników ładunku: elektronów albo dziur. Sterowanie prądem odbywa się za pomocą pola elektrycznego.
Wyprowadzenia tranzystora unipolarnego
Typowy tranzystor unipolarny ma trzy elektrody:
- G — bramka (gate)
- D — dren (drain)
- S — źródło (source)
W pytaniach egzaminacyjnych bardzo ważne jest rozpoznanie oznaczeń G, D, S, ponieważ są one charakterystyczne dla tranzystorów unipolarnych.
Symbol graficzny
Symbol tranzystora unipolarnego zwykle zawiera:
- elektrodę G oddzieloną od kanału przerwą lub symbolem izolacji,
- elektrody D i S połączone z kanałem przewodzącym,
- czasem strzałkę wskazującą typ kanału lub złącza.
Na schematach tranzystor unipolarny odróżnia się od bipolarnego tym, że zamiast oznaczeń B, C, E ma oznaczenia G, D, S.
Porównanie z tranzystorem bipolarnym
Tranzystor bipolarny ma elektrody:
- B — baza,
- C — kolektor,
- E — emiter.
Tranzystor unipolarny ma elektrody:
- G — bramka,
- D — dren,
- S — źródło.
Dlatego w zadaniu, w którym trzeba wskazać symbol tranzystora unipolarnego, należy szukać rysunku z oznaczeniami G, D, S. W podanym pytaniu poprawny jest rysunek C, ponieważ przedstawia symbol tranzystora polowego z bramką, drenem i źródłem.
Zastosowania
Tranzystory unipolarne stosuje się m.in. w:
- układach przełączających,
- zasilaczach impulsowych,
- sterownikach silników,
- układach wzmacniających,
- elektronice mocy, szczególnie jako tranzystory MOSFET.