Triak

Słownik kwalifikacji ELE.01 - Montaż i obsługa maszyn i urządzeń elektrycznych

Co to jest triak?

Triak to półprzewodnikowy element sterowany, który przewodzi prąd w obu kierunkach po podaniu impulsu sterującego na bramkę. Można go traktować jako odpowiednik dwóch tyrystorów połączonych przeciwrównolegle ze wspólną bramką.

Triak jest stosowany głównie w obwodach prądu przemiennego, ponieważ może przewodzić zarówno w dodatniej, jak i ujemnej połówce sinusoidy.

Wyprowadzenia triaka

Typowy triak ma trzy elektrody:
- A1 / MT1 – anoda 1, elektroda główna,
- A2 / MT2 – anoda 2, elektroda główna,
- G – bramka sterująca.

Symbol graficzny

Symbol triaka przypomina dwa tyrystory skierowane przeciwnie, połączone równolegle przeciwsobnie, z dodatkowym wyprowadzeniem bramki. To właśnie obecność przewodzenia dwukierunkowego odróżnia go od zwykłego tyrystora.

Zastosowania triaka

Triaki są używane m.in. do:
- regulacji jasności żarówek i ściemniaczy oświetlenia,
- regulacji mocy grzałek,
- sterowania małymi silnikami prądu przemiennego,
- przekaźników półprzewodnikowych AC,
- układów automatyki i elektroniki użytkowej.

Triak a tyrystor

Tyrystor przewodzi zasadniczo tylko w jednym kierunku, a triak w dwóch. Dlatego tyrystory częściej stosuje się w prostownikach sterowanych, a triaki w układach regulacji mocy AC.

Ważne na egzaminie

Jeśli na rysunku widać symbol podobny do dwóch przeciwnie skierowanych tyrystorów oraz bramkę sterującą, jest to triak.