Co to jest tyrystor?
Tyrystor to półprzewodnikowy element sterowany, który działa jak jednokierunkowy łącznik elektroniczny. Ma trzy elektrody: anodę A, katodę K i bramkę G. Przewodzi prąd od anody do katody dopiero po spełnieniu odpowiednich warunków.
Zasada działania
Tyrystor może znajdować się w dwóch podstawowych stanach:
- stan blokowania – nie przewodzi, mimo przyłożonego napięcia w kierunku przewodzenia,
- stan przewodzenia – przewodzi duży prąd po wyzwoleniu impulsem bramkowym.
Aby tyrystor zaczął przewodzić, zwykle potrzebne są:
- dodatnie napięcie anoda-katoda,
- impuls prądu podany na bramkę.
Po załączeniu tyrystor pozostaje w stanie przewodzenia nawet po zaniku impulsu bramkowego. Wyłącza się dopiero wtedy, gdy prąd anodowy spadnie poniżej prądu podtrzymania.
Jak rozpoznać tyrystor na charakterystyce?
Charakterystyka tyrystora ma charakterystyczne cechy:
- występuje obszar blokowania w kierunku przewodzenia,
- po przekroczeniu warunku załączenia następuje gwałtowne przejście do przewodzenia,
- często rysuje się rodzinę charakterystyk zależnych od prądu bramki,
- w kierunku zaporowym tyrystor zachowuje się podobnie do diody zaporowo spolaryzowanej.
Zastosowania
Tyrystory stosuje się m.in. w:
- prostownikach sterowanych,
- regulatorach mocy,
- układach łagodnego rozruchu silników,
- sterowaniu grzałkami i oświetleniem,
- energoelektronice przemysłowej.
Ważne na egzaminie
Jeżeli na wykresie widać rodzinę charakterystyk zależną od sterowania bramką oraz gwałtowne przejście ze stanu blokowania do przewodzenia, najczęściej chodzi o tyrystor, a nie zwykłą diodę.