Układ nawrotny silnika trójfazowego
Słownik kwalifikacji ELE.01 - Montaż i obsługa maszyn i urządzeń elektrycznych
Układ nawrotny służy do zmiany kierunku obrotów silnika trójfazowego. Wykonuje się go najczęściej za pomocą dwóch styczników: jeden załącza obroty w prawo, drugi obroty w lewo.
Zasada działania
Kierunek wirowania pola magnetycznego w silniku indukcyjnym zależy od kolejności faz doprowadzonych do uzwojeń stojana. Aby zmienić kierunek obrotów, należy zamienić miejscami dowolne dwie fazy zasilające silnik, np. L1 z L2.
W układzie nawrotnym:
- stycznik K1 podaje fazy w kolejności podstawowej,
- stycznik K2 podaje fazy z zamienionymi dwoma przewodami fazowymi,
- silnik M może obracać się w dwóch przeciwnych kierunkach.
Blokada styczników
Bardzo ważna jest blokada uniemożliwiająca jednoczesne załączenie obu styczników. Gdyby K1 i K2 załączyły się równocześnie, doszłoby do zwarcia międzyfazowego.
Stosuje się:
- blokadę elektryczną przez styki pomocnicze rozwierne styczników,
- często także blokadę mechaniczną między stycznikami.
Jak rozpoznać na schemacie?
Układ nawrotny można rozpoznać po dwóch torach zasilania silnika oraz po skrzyżowaniu dwóch faz w jednym z torów. W obwodzie sterowania występują zwykle dwa przyciski START dla przeciwnych kierunków oraz wspólny przycisk STOP.
Nie jest to rozruch gwiazda-trójkąt, ponieważ nie ma charakterystycznego przełączania uzwojeń między połączeniem Y i Δ.