Ustalanie początków i końców uzwojeń polega na określeniu, które zaciski poszczególnych uzwojeń maszyny elektrycznej są początkami, a które końcami. W silniku trójfazowym oznacza się je zwykle jako U1, V1, W1 oraz U2, V2, W2.
Po co wykonuje się to badanie?
Badanie jest potrzebne wtedy, gdy zaciski uzwojeń nie są opisane albo opis budzi wątpliwości, np. po remoncie silnika. Poprawne oznaczenie zacisków umożliwia prawidłowe połączenie uzwojeń w gwiazdę lub trójkąt.
Błędne ustalenie początków i końców może spowodować:
- nieprawidłową pracę silnika,
- buczenie i brak rozruchu,
- nadmierny prąd,
- przegrzewanie uzwojeń.
Metoda impulsowa
Na rysunku przedstawiono metodę z użyciem zasilacza prądu stałego, wyłącznika oraz woltomierza. Do jednego uzwojenia doprowadza się krótki impuls prądu stałego. W sąsiednim uzwojeniu indukuje się chwilowe napięcie, którego kierunek wskazuje woltomierz.
Jeżeli wskazówka lub znak napięcia wychyla się w umówioną stronę, zaciski porównywanych uzwojeń mają zgodną biegunowość. Dzięki temu można określić, które końcówki należy oznaczyć jako początki, np. U1, V1, W1.
Ważne rozróżnienie egzaminacyjne
Ten układ nie służy do pomiaru rezystancji uzwojenia ani do sprawdzania izolacji. Obecność zasilacza, wyłącznika i woltomierza wskazuje na badanie zależności biegunowości uzwojeń, czyli na ustalenie początków i końców uzwojeń.