Uzwojenie kompensacyjne to uzwojenie stosowane w niektórych maszynach prądu stałego, szczególnie większej mocy lub pracujących przy zmiennym obciążeniu. Umieszcza się je w nabiegunnikach biegunów głównych, czyli w strefie działania głównego pola magnetycznego.
Główne zadanie
Podstawowym zadaniem uzwojenia kompensacyjnego jest likwidowanie oddziaływania twornika w strefie biegunów głównych.
Gdy przez twornik płynie prąd, wytwarza on własne pole magnetyczne. Pole to zniekształca główne pole magnetyczne maszyny. To zjawisko nazywa się oddziaływaniem twornika. Skutkiem mogą być między innymi:
- pogorszenie komutacji,
- iskrzenie na komutatorze,
- nierównomierny rozkład pola pod biegunami,
- spadek sprawności pracy maszyny.
Uzwojenie kompensacyjne wytwarza pole magnetyczne przeciwdziałające polu twornika pod biegunami głównymi.
Jak jest połączone?
Uzwojenie kompensacyjne łączy się zwykle szeregowo z uzwojeniem twornika, ponieważ jego działanie powinno zależeć od prądu twornika. Im większy prąd twornika, tym silniejsze oddziaływanie twornika i tym silniejsze pole kompensujące.
Ważne rozróżnienie egzaminacyjne
- Uzwojenie kompensacyjne działa głównie w strefie biegunów głównych.
- Bieguny komutacyjne pomagają głównie w strefie neutralnej, poprawiając komutację.
Dlatego w pytaniu egzaminacyjnym poprawna odpowiedź brzmi: likwidowanie oddziaływania twornika w strefie biegunów głównych.