Uzwojenie pomocnicze silnika jednofazowego
Słownik kwalifikacji ELE.01 - Montaż i obsługa maszyn i urządzeń elektrycznych
Uzwojenie pomocnicze to dodatkowe uzwojenie stojana w jednofazowym silniku indukcyjnym. Współpracuje ono z uzwojeniem głównym, aby w czasie rozruchu powstało wirujące pole magnetyczne i moment rozruchowy.
Po co jest potrzebne?
Jednofazowy silnik indukcyjny z samym uzwojeniem głównym po podłączeniu do sieci zwykle nie ma momentu rozruchowego. Może buczeć, pobierać prąd, ale nie ruszyć z miejsca. Dlatego stosuje się uzwojenie pomocnicze, często połączone szeregowo z kondensatorem.
Kondensator powoduje przesunięcie fazowe prądu w uzwojeniu pomocniczym względem prądu w uzwojeniu głównym. Dzięki temu w stojanie powstaje pole magnetyczne o charakterze wirującym, które uruchamia wirnik.
Typowe elementy obwodu pomocniczego
- uzwojenie pomocnicze,
- kondensator rozruchowy lub pracy,
- czasem wyłącznik odśrodkowy albo przekaźnik rozruchowy.
Objawy uszkodzenia obwodu pomocniczego
Do typowych objawów należą:
- silnik po załączeniu buczy, ale nie startuje,
- wirnik może ruszyć po ręcznym zakręceniu,
- silnik nagrzewa się przy dłuższym pozostawieniu pod napięciem,
- brak wystarczającego momentu rozruchowego.
Znaczenie egzaminacyjne
Jeżeli jednofazowy silnik asynchroniczny jest nieobciążony, ma zasilanie, ale nie rusza i buczy, bardzo prawdopodobna jest usterka w obwodzie pomocniczym, szczególnie uszkodzony kondensator. Przerwa w uzwojeniu głównym zwykle uniemożliwiłaby przepływ prądu głównego i nie dawałaby typowego buczenia od pola magnetycznego.