Wyłącznik instalacyjny nadprądowy

Słownik kwalifikacji ELE.01 - Montaż i obsługa maszyn i urządzeń elektrycznych

Wyłącznik instalacyjny nadprądowy zabezpiecza obwód elektryczny przed skutkami przeciążenia i zwarcia. W instalacjach domowych i podobnych często stosuje się wyłączniki oznaczane np. B6, B10, B16, B25.

Co oznacza zapis B16?

W oznaczeniu B16:
- B oznacza charakterystykę zadziałania wyłącznika,
- 16 oznacza prąd znamionowy wyłącznika: 16 A.

Charakterystyka B jest typowo stosowana w obwodach oświetleniowych, gniazdowych oraz przy odbiornikach rezystancyjnych, np. grzejnikach. Wyłącznik taki szybko zadziała przy zwarciu i wyłączy obwód przy długotrwałym przeciążeniu.

Dobór do odbiornika jednofazowego

Dla odbiornika jednofazowego o mocy czynnej P i napięciu U prąd obciążenia oblicza się ze wzoru:

I = P / U

Dla grzejnika 2,5 kW zasilanego napięciem 230 V:

I = 2500 W / 230 V ≈ 10,9 A

Wyłącznik powinien mieć prąd znamionowy większy od prądu roboczego odbiornika. Z podanych wartości:
- B6 — za mały,
- B10 — za mały lub na granicy, może wyłączać przy normalnej pracy,
- B16 — właściwy wybór,
- B25 — zbyt duży dla typowego obwodu, może niewystarczająco chronić przewody.

Ważna zasada

Wyłącznik nadprądowy dobiera się nie tylko do mocy odbiornika, ale także do dopuszczalnej obciążalności przewodów i warunków samoczynnego wyłączenia zasilania. W zadaniach egzaminacyjnych przy prostym odbiorniku rezystancyjnym zwykle wybiera się najbliższy standardowy wyłącznik o prądzie większym od prądu obciążenia.