Wyłącznik odśrodkowy w silniku jednofazowym
Słownik kwalifikacji ELE.01 - Montaż i obsługa maszyn i urządzeń elektrycznych
Wyłącznik odśrodkowy to mechaniczny element sterowany prędkością obrotową wirnika. Stosuje się go m.in. w jednofazowych silnikach indukcyjnych z uzwojeniem pomocniczym i kondensatorem rozruchowym.
Zasada działania
Przy zatrzymanym silniku wyłącznik odśrodkowy jest zwykle zamknięty, dlatego prąd płynie przez uzwojenie pomocnicze oraz kondensator rozruchowy. Dzięki temu powstaje przesunięcie fazowe między prądem uzwojenia głównego i pomocniczego, co umożliwia wytworzenie momentu rozruchowego.
Po rozpędzeniu silnika, zwykle przy prędkości zbliżonej do znamionowej, mechanizm odśrodkowy otwiera styki i odłącza obwód rozruchowy. W praktyce oznacza to odłączenie kondensatora rozruchowego oraz często uzwojenia pomocniczego.
Funkcja w układzie
Wyłącznik odśrodkowy:
- odłącza kondensator rozruchowy po zakończeniu rozruchu,
- chroni kondensator rozruchowy przed pracą ciągłą,
- ogranicza nagrzewanie uzwojenia pomocniczego,
- nie służy do ochrony przed zwarciem ani przepięciem,
- nie reguluje prędkości znamionowej silnika.
Typowe uszkodzenia
Jeśli wyłącznik nie zamknie się przy postoju, silnik może buczeć i nie ruszyć. Jeśli nie otworzy się po rozruchu, kondensator rozruchowy lub uzwojenie pomocnicze mogą ulec przegrzaniu.