Wyłącznik silnikowy

Wyłącznik silnikowy to aparat zabezpieczający stosowany głównie do ochrony silników elektrycznych. Łączy w jednej obudowie funkcję łączeniową oraz zabezpieczeniową.

Jakie zabezpieczenia realizuje?

Typowy wyłącznik silnikowy chroni silnik przed:

• przeciążeniem – zbyt dużym prądem płynącym przez dłuższy czas,
• zwarciem / dużym prądem nadprądowym – bardzo dużym prądem pojawiającym się nagle,
• często także przed skutkami pracy przy zaniku jednej fazy, jeśli przeciążenie pojawi się w pozostałych fazach.

Wyzwalacz termiczny i elektromagnetyczny

W wyłączniku silnikowym występują zwykle dwa podstawowe człony zabezpieczające:

• wyzwalacz termiczny – reaguje z opóźnieniem na przeciążenie; jego działanie zależy od nagrzewania bimetalu,
• wyzwalacz elektromagnetyczny – reaguje bardzo szybko na duży prąd zwarciowy lub silny prąd nadprądowy.

Dlatego w zadaniach egzaminacyjnych opis „zabezpieczenie nadprądowe i od przeciążeń, z wyzwalaczem elektromagnetycznym” najczęściej wskazuje właśnie na wyłącznik silnikowy.

Oznaczenia na schemacie

Na schematach wyłącznik silnikowy może mieć trzy tory prądowe dla faz L1, L2, L3 oraz zaciski np. 1-2, 3-4, 5-6. Często występują też styki pomocnicze, np. 13-14, wykorzystywane w obwodzie sterowania.

Czego nie należy zakładać?

Jeżeli na schemacie nie ma dodatkowego elementu, nie należy dopisywać zabezpieczenia:

• od zaniku napięcia,
• od spadku rezystancji uzwojeń,
• kontroli izolacji.

Takie funkcje wymagają osobnych aparatów lub dodatkowych wyzwalaczy.