Wyłącznik
Słownik kwalifikacji ELE.01 - Montaż i obsługa maszyn i urządzeń elektrycznych
Wyłącznik to aparat łączeniowy przeznaczony do załączania, przewodzenia i wyłączania prądu w obwodzie elektrycznym. W odróżnieniu od odłącznika może przerywać prąd roboczy, a w odpowiednim wykonaniu także prąd zwarciowy.
W zadaniach egzaminacyjnych wyłącznik często trzeba rozpoznać po symbolu graficznym na schemacie. Symbol wyłącznika przedstawia zestyk rozłączny, zwykle z charakterystycznym elementem wskazującym mechanizm wyłączający. Nie należy go mylić ze zwykłym stykiem stycznika ani z odłącznikiem.
Do czego służy wyłącznik?
Wyłącznik stosuje się do:
- ręcznego lub automatycznego wyłączania obwodu,
- ochrony instalacji i urządzeń przed skutkami zwarć lub przeciążeń,
- sterowania zasilaniem odbiorników,
- bezpiecznego przerwania przepływu prądu.
Typowe przykłady to wyłączniki instalacyjne nadprądowe, wyłączniki silnikowe, wyłączniki mocy oraz wyłączniki różnicowoprądowe.
Wyłącznik a odłącznik i rozłącznik
Najważniejsze różnice:
- wyłącznik może przerywać prąd roboczy, a często również zwarciowy,
- odłącznik służy głównie do stworzenia widocznej przerwy izolacyjnej i zasadniczo nie jest przeznaczony do wyłączania prądów roboczych,
- rozłącznik może rozłączać prądy robocze, ale zwykle nie jest aparatem zwarciowym tak jak wyłącznik.
Wskazówka egzaminacyjna
Jeżeli pytanie dotyczy symbolu aparatu łączeniowego, zwracaj uwagę na szczegóły rysunku. Symbol wyłącznika oznacza aparat zdolny do przerwania obwodu pod obciążeniem, dlatego poprawna odpowiedź to nie odłącznik ani pojedynczy styk stycznika.