Zabezpieczenia nadprądowe

Słownik kwalifikacji ELE.01 - Montaż i obsługa maszyn i urządzeń elektrycznych

Czym są zabezpieczenia nadprądowe?

Zabezpieczenia nadprądowe to aparaty elektryczne, których zadaniem jest odłączenie obwodu, gdy prąd przekroczy dopuszczalną wartość. Chronią przewody, urządzenia i instalację przed skutkami przeciążeń oraz zwarć.

Rodzaje nadprądów

W praktyce wyróżnia się dwa podstawowe przypadki:

  • przeciążenie — prąd jest większy od znamionowego, ale nie jest to zwarcie; może wystąpić np. przy zbyt dużym obciążeniu silnika,
  • zwarcie — bardzo duży prąd powstający przy bezpośrednim połączeniu przewodów o różnych potencjałach, np. fazy z obudową po uszkodzeniu izolacji.

Przykłady zabezpieczeń nadprądowych

Do zabezpieczeń nadprądowych należą między innymi:

  • bezpieczniki topikowe,
  • wyłączniki nadprądowe, potocznie nazywane „eskami”,
  • człony nadprądowe w wyłącznikach silnikowych.

Związek z uziemieniem ochronnym

W instalacji z prawidłowo wykonanym uziemieniem ochronnym uszkodzenie izolacji może spowodować przepływ dużego prądu zwarciowego. Ten prąd powinien być wystarczający, aby zabezpieczenie nadprądowe szybko zadziałało i odłączyło zasilanie.

Dlatego w ochronie przeciwporażeniowej ważne są:

  • mała impedancja pętli zwarcia,
  • poprawne połączenie przewodu ochronnego PE,
  • właściwy dobór zabezpieczenia do obwodu.

Czego nie należy mylić?

Zabezpieczenie nadprądowe reaguje na zbyt duży prąd. Nie jest tym samym co zabezpieczenie podnapięciowe, które reaguje na zanik lub spadek napięcia, ani wyłącznik różnicowoprądowy, który reaguje na różnicę prądów wpływających i wypływających z obwodu.