Zabezpieczenia przepięciowe

Słownik kwalifikacji ELE.01 - Montaż i obsługa maszyn i urządzeń elektrycznych

Zabezpieczenia przepięciowe chronią urządzenia i instalacje przed zbyt wysokim napięciem pojawiającym się przez krótki czas. Takie zjawisko nazywa się przepięciem.

Przepięcia mogą uszkodzić izolację, elementy półprzewodnikowe, układy sterowania, zasilacze oraz urządzenia elektroniczne. Dlatego w instalacjach i urządzeniach stosuje się elementy ograniczające wartość napięcia do poziomu bezpieczniejszego dla chronionego układu.

Przyczyny przepięć

Najczęstsze przyczyny przepięć to:

  • wyładowania atmosferyczne,
  • załączanie i wyłączanie obciążeń indukcyjnych,
  • awarie w sieci elektroenergetycznej,
  • zakłócenia łączeniowe,
  • nagłe przerwanie obwodu z cewką lub silnikiem.

Przykładowe elementy ochronne

Do zabezpieczeń przepięciowych stosuje się m.in.:

  • warystory,
  • ograniczniki przepięć SPD,
  • diody zabezpieczające TVS,
  • iskierniki,
  • układy gaszące RC.

Czym różnią się od zabezpieczeń nadprądowych?

Zabezpieczenie przepięciowe reaguje na zbyt wysokie napięcie. Zabezpieczenie nadprądowe, np. bezpiecznik lub wyłącznik nadprądowy, reaguje na zbyt duży prąd.

Zapamiętaj na egzamin

Jeżeli w pytaniu pojawia się warystor, najczęściej chodzi o ochronę przed przepięciami, a nie przed przeciążeniem, zwarciem, zmianą częstotliwości czy kierunkiem przepływu prądu.