Zapad napięcia to krótkotrwałe, znaczne obniżenie wartości skutecznej napięcia w sieci lub instalacji elektrycznej. Może trwać od ułamków sekundy do kilku sekund. Nie jest to całkowity zanik napięcia, ale napięcie spada na tyle, że część odbiorników może działać nieprawidłowo albo się wyłączyć.
Przyczyny zapadów napięcia
Typową przyczyną zapadu napięcia jest rozruch odbiornika o dużej mocy, szczególnie silnika indukcyjnego. Podczas rozruchu silnik pobiera prąd wielokrotnie większy od prądu znamionowego. Duży prąd powoduje spadki napięcia na impedancjach przewodów, transformatora i źródła zasilania.
Zapady mogą powstawać także przy:
- zwarciach w sieci,
- załączaniu dużych transformatorów,
- pracy dużych odbiorników impulsowych,
- zbyt małym przekroju przewodów lub zbyt słabym zasilaniu.
Skutki zapadu napięcia
Skutki zależą od rodzaju odbiornika. Mogą wystąpić:
- przygasanie oświetlenia,
- zatrzymanie lub reset sterowników,
- odpadanie styczników,
- wyłączenie lamp wyładowczych, np. rtęciowych,
- zakłócenia pracy urządzeń elektronicznych.
Zapad napięcia a lampa rtęciowa
Lampa rtęciowa wymaga stabilnego wyładowania elektrycznego. Jeżeli napięcie spadnie zbyt mocno, łuk gaśnie i lampa się wyłącza. Po zgaśnięciu gorąca lampa może wymagać czasu na ostygnięcie przed ponownym zapłonem.
Ograniczanie zapadów
Aby zmniejszyć zapady napięcia, stosuje się m.in. softstarty, falowniki, rozruch gwiazda-trójkąt, większe przekroje przewodów, wydzielone obwody zasilania oraz transformatory o odpowiedniej mocy.