Silnik trójfazowy może być awaryjnie lub pomocniczo zasilany z sieci jednofazowej, ale wymaga zastosowania kondensatora do jednego z uzwojeń. Kondensator powoduje przesunięcie fazowe prądu w tym uzwojeniu, dzięki czemu w silniku powstaje pole magnetyczne zbliżone do wirującego.
Po co stosuje się kondensator?
W sieci trójfazowej napięcia fazowe są naturalnie przesunięte względem siebie o 120°. Przy zasilaniu jednofazowym dostępne jest tylko jedno napięcie, więc silnik nie wytworzyłby prawidłowego pola wirującego. Kondensator tworzy sztuczną fazę, czyli powoduje, że prąd w jednym uzwojeniu jest przesunięty w fazie względem prądu w pozostałych uzwojeniach.
W pytaniach egzaminacyjnych najważniejsza odpowiedź brzmi: kondensator służy do stworzenia napięcia lub prądu przesuniętego w fazie.
Skutki takiego zasilania
Zasilanie silnika trójfazowego z jednej fazy ma ograniczenia:
- silnik nie osiąga pełnej mocy znamionowej,
- moment rozruchowy jest mniejszy niż przy zasilaniu trójfazowym,
- praca może być mniej równomierna,
- konieczny jest właściwy dobór pojemności kondensatora,
- silnik może się bardziej nagrzewać przy przeciążeniu.
Czego kondensator nie robi?
Kondensator w takim układzie nie służy do utrzymania mocy znamionowej silnika. Nie stosuje się go też po to, aby zmniejszyć moment rozruchowy. Jego podstawowym zadaniem jest uzyskanie przesunięcia fazowego, które umożliwia powstanie pola wirującego i rozruch silnika.
Zapamiętaj
Jeżeli silnik trójfazowy jest zasilany z sieci jednofazowej, kondensator pełni funkcję elementu tworzącego sztuczną fazę. Dzięki temu silnik może się obracać mimo braku pełnego zasilania trójfazowego.