Ogranicznik przepięć

Słownik kwalifikacji ELE.02 - Montaż, uruchamianie i konserwacja instalacji, maszyn i urządzeń elektrycznych

Ogranicznik przepięć to aparat montowany najczęściej w rozdzielnicy, którego zadaniem jest ochrona instalacji elektrycznej i podłączonych urządzeń przed przepięciami. Przepięcia mogą powstawać np. podczas wyładowań atmosferycznych albo łączeń w sieci elektroenergetycznej.

Do czego służy?

Gdy w instalacji pojawi się zbyt wysokie napięcie, ogranicznik:
- odprowadza nadmiar energii do ziemi,
- obniża wartość przepięcia do poziomu bezpieczniejszego dla odbiorników,
- pomaga chronić m.in. elektronikę, sterowniki, AGD i urządzenia automatyki.

Gdzie się go montuje?

Typowo montuje się go:
- w rozdzielnicy głównej,
- na szynie DIN,
- możliwie blisko miejsca wprowadzenia zasilania do obiektu.

W praktyce często współpracuje z:
- uziemieniem,
- przewodem ochronnym PE,
- zabezpieczeniami nadprądowymi.

Jak rozpoznać ogranicznik przepięć?

Na obudowie można spotkać oznaczenia charakterystyczne dla ochrony przeciwprzepięciowej, np.:
- napięcie pracy,
- prąd wyładowczy,
- symbole wkładów ochronnych,
- oznaczenia typów, np. T1, T2, T3.

Na ilustracjach egzaminacyjnych ogranicznik przepięć bywa mylony z wyłącznikiem nadprądowym, ale zwykle różni się opisem technicznym i budową frontu.

Czym różni się od wyłącznika nadprądowego?

Wyłącznik nadprądowy chroni przed:
- przeciążeniem,
- zwarciem.

Ogranicznik przepięć chroni przed:
- krótkotrwałym wzrostem napięcia,
- skutkami przepięć atmosferycznych i łączeniowych.

To są dwa różne aparaty i pełnią inne funkcje w instalacji.

Znaczenie w praktyce egzaminacyjnej

Jeżeli pytanie dotyczy aparatu w rozdzielnicy służącego do ochrony przed skutkami przepięć, poprawną odpowiedzią jest ogranicznik przepięć. Nie należy go mylić z lampką kontrolną, sygnalizatorem dzwonkowym ani wyłącznikiem nadprądowym.