Wyłącznik to łącznik elektryczny przeznaczony do załączania, przewodzenia i wyłączania prądu w warunkach normalnej pracy oraz w warunkach zakłóceniowych, np. podczas zwarcia.
Najważniejsza cecha wyłącznika: ma zdolność do przerywania prądów zwarciowych. Dlatego wyłączniki są elementami zabezpieczającymi instalacje i urządzenia przed skutkami przeciążeń oraz zwarć.
Komory gaszeniowe
Podczas wyłączania dużego prądu między stykami powstaje łuk elektryczny. Wyłącznik posiada komory gaszeniowe, które służą do szybkiego wydłużenia, podziału i schłodzenia łuku, aż do jego zgaśnięcia.
Dzięki temu wyłącznik może bezpiecznie przerwać obwód nawet przy bardzo dużym prądzie zwarciowym.
Przykłady wyłączników
- wyłącznik instalacyjny nadprądowy, np. typu B, C, D,
- wyłącznik mocy,
- wyłącznik silnikowy,
- wyłącznik powietrzny lub próżniowy w rozdzielnicach.
Różnica względem innych łączników
- Odłącznik służy głównie do stworzenia widocznej przerwy izolacyjnej; nie jest przeznaczony do przerywania prądów roboczych ani zwarciowych.
- Rozłącznik może wyłączać prądy robocze, ale zwykle nie prądy zwarciowe.
- Stycznik służy do częstego łączenia obwodów roboczych, np. silników, ale nie jest podstawowym aparatem do wyłączania zwarć.
Wniosek egzaminacyjny
Jeżeli w pytaniu pojawiają się jednocześnie komory gaszeniowe i zdolność przerywania prądów zwarciowych, poprawną odpowiedzią jest wyłącznik.