Co to jest wyłącznik instalacyjny nadprądowy?
Wyłącznik instalacyjny nadprądowy to aparat zabezpieczający stosowany w instalacjach elektrycznych. Jego zadaniem jest samoczynne wyłączenie obwodu, gdy prąd przekroczy wartość dopuszczalną. Chroni przewody i odbiorniki przed skutkami przeciążeń oraz zwarć.
Potocznie bywa nazywany „eską” lub wyłącznikiem typu MCB.
Właściwości definiujące
Podstawowe parametry, które definiują wyłącznik instalacyjny nadprądowy, to:
- napięcie znamionowe – napięcie, przy którym aparat może pracować prawidłowo,
- prąd znamionowy – wartość prądu, który wyłącznik może przewodzić w sposób ciągły bez zadziałania,
- rodzaj charakterystyki – określa, przy jakiej wielokrotności prądu znamionowego nastąpi szybkie zadziałanie członu elektromagnetycznego.
To właśnie te trzy cechy najczęściej podaje się przy doborze wyłącznika.
Najczęstsze charakterystyki
- B – zadziałanie zwykle przy 3–5 × In,
- C – zadziałanie zwykle przy 5–10 × In,
- D – zadziałanie zwykle przy 10–20 × In.
Charakterystykę dobiera się do rodzaju odbiornika i prądów rozruchowych.
Przykład oznaczenia
Oznaczenie B16 oznacza:
- B – charakterystyka wyzwalania,
- 16 A – prąd znamionowy.
Jeżeli aparat pracuje w instalacji 230/400 V, jego napięcie znamionowe musi być dostosowane do takiej sieci.
Na co nie należy się nabrać?
W pytaniach egzaminacyjnych często pojawiają się mylące określenia, takie jak:
- prąd różnicowy – dotyczy wyłączników różnicowoprądowych, nie nadprądowych,
- typ zestyku lub rezystancja zestyku – nie są podstawowymi właściwościami definiującymi taki aparat,
- napięcie podtrzymania – nie jest typowym parametrem wyłącznika instalacyjnego nadprądowego.
Najważniejsze do zapamiętania
Wyłącznik instalacyjny nadprądowy definiują przede wszystkim:
- napięcie znamionowe,
- prąd znamionowy,
- rodzaj charakterystyki.
To zestaw parametrów, który najczęściej występuje w oznaczeniach i w zadaniach egzaminacyjnych.