Amoniak R717
Słownik kwalifikacji ELE.03 - Wykonywanie robót związanych z montażem instalacji i urządzeń chłodniczych, klimatyzacyjnych oraz pomp ciepła
Amoniak R717 jako czynnik chłodniczy
R717 to oznaczenie amoniaku (NH₃) jako czynnika chłodniczego. To czynnik naturalny, który nie niszczy warstwy ozonowej i praktycznie nie wpływa na efekt cieplarniany, a przy tym ma bardzo dobre właściwości termodynamiczne - dlatego od ponad stu lat pracuje w dużych instalacjach chłodniczych.
Skąd oznaczenie R717
Czynniki nieorganiczne mają numery z serii R7xx, gdzie dwie ostatnie cyfry to zaokrąglona masa molowa związku. Amoniak ma masę molową około 17 g/mol, stąd R717. Na tej samej zasadzie woda to R718, a dwutlenek węgla - R744.
Najważniejsze właściwości
| Cecha | R717 (amoniak) |
|---|---|
| wzór | NH₃ |
| temperatura wrzenia pod ciśnieniem atmosferycznym | około -33 °C |
| ODP (niszczenie ozonu) | 0 |
| GWP (efekt cieplarniany) | 0 |
| toksyczność | wysoka (klasa B) |
| palność | niska (klasa 2L) |
| zapach | ostry, wyczuwalny już przy małych stężeniach |
Zalety
- duże ciepło parowania - mała ilość czynnika daje dużą wydajność chłodniczą,
- zero wpływu na ozon i klimat - nie podlega ograniczeniom dotyczącym gazów fluorowanych,
- niska cena i łatwe wykrywanie nieszczelności po zapachu,
- dobra wymiana ciepła, więc wymienniki mogą być mniejsze.
Wady i zagrożenia
- amoniak jest toksyczny i drażniący - podrażnia oczy i drogi oddechowe,
- w pewnym zakresie stężeń w powietrzu jest palny,
- reaguje z miedzią i jej stopami w obecności wilgoci - instalacje amoniakalne buduje się ze stali, a nie z miedzianych rur,
- instalacja wymaga szczelności, wentylacji maszynowni, czujników stężenia i procedur bezpieczeństwa.
Gdzie stosuje się R717
- chłodnictwo przemysłowe - chłodnie składowe, zakłady mięsne i mleczarskie, browary, lodowiska,
- pompy ciepła dużej mocy,
- chłodziarki absorpcyjne - także małe: chłodziarki turystyczne, kempingowe i hotelowe minibary.
Układ amoniak-woda w urządzeniu absorpcyjnym
W chłodziarce absorpcyjnej amoniak jest czynnikiem chłodniczym, a woda - absorbentem, który pochłania pary amoniaku. Zamiast sprężarki pracuje „sprężarka termiczna”: warnik podgrzewa roztwór (gazem, grzałką albo ciepłem odpadowym) i wydziela z niego amoniak, który skrapla się, a potem odparowuje w parowniku, odbierając ciepło. Urządzenie nie ma ruchomych części, więc pracuje bezgłośnie.
Na egzaminie
W ELE.03 pojawia się pytanie, jaki czynnik chłodniczy pracuje w absorpcyjnym urządzeniu chłodniczym - odpowiedź: amoniak R717 (z wodą jako absorbentem). Zapamiętaj też, że R717 to czynnik naturalny i że nie łączy się go z elementami z miedzi.