Automatyczny zawór rozprężny to element dławiący stosowany w układach chłodniczych, którego zadaniem jest utrzymywanie w parowniku w przybliżeniu stałego ciśnienia parowania, a więc także stałej temperatury parowania czynnika chłodniczego.
Zasada działania
Zawór reaguje na ciśnienie po stronie niskiego ciśnienia, czyli za zaworem, w parowniku. Jeżeli ciśnienie parowania spada poniżej wartości nastawionej, zawór bardziej się otwiera i dopuszcza większą ilość ciekłego czynnika do parownika. Gdy ciśnienie wzrasta, zawór przymyka przepływ.
W efekcie podczas pracy układu wykres temperatury parowania może pokazywać dążenie do utrzymania jednej wartości, np. około -15°C. To właśnie taki przebieg jest typowy dla automatycznego zaworu rozprężnego.
Cechy charakterystyczne
- utrzymuje prawie stałe ciśnienie i temperaturę parowania,
- nie reguluje bezpośrednio przegrzania par czynnika,
- może gorzej współpracować ze zmiennym obciążeniem cieplnym parownika,
- jest prostszy od termostatycznego zaworu rozprężnego,
- wymaga prawidłowej nastawy ciśnienia parowania.
Różnica względem TZR
Termostatyczny zawór rozprężny reguluje przepływ czynnika na podstawie przegrzania par na wylocie z parownika. Natomiast automatyczny zawór rozprężny reguluje przepływ tak, aby utrzymać stałe ciśnienie parowania.
Wskazówka egzaminacyjna
Jeżeli w pytaniu pojawia się wykres, na którym podczas pracy układu temperatura parowania stabilizuje się na prawie stałym poziomie, należy kojarzyć to z automatycznym zaworem rozprężnym.