Dobór termostatycznego zaworu rozprężnego, czyli TZR, polega na dopasowaniu zaworu do warunków pracy instalacji chłodniczej. Zawór musi dostarczyć do parownika odpowiednią ilość ciekłego czynnika, ale jednocześnie nie może dopuszczać do zasysania cieczy przez sprężarkę.
Najważniejsze parametry doboru
Przy doborze TZR bierze się pod uwagę przede wszystkim:
- maksymalne obciążenie parownika - zawór musi zapewnić wymaganą wydajność chłodniczą przy największym zapotrzebowaniu,
- temperaturę parowania - wynika z ciśnienia po stronie niskiego ciśnienia i wpływa na wydajność zaworu,
- temperaturę skraplania - decyduje o ciśnieniu przed zaworem i różnicy ciśnień na zaworze,
- dochłodzenie ciekłego czynnika - wpływa na ilość czynnika, która może prawidłowo przepłynąć przez zawór bez tworzenia się pary przed dyszą.
W praktyce uwzględnia się także rodzaj czynnika chłodniczego, spadki ciśnienia w przewodach, obecność rozdzielacza cieczy, typ wyrównania ciśnienia oraz wymagany zakres regulacji przegrzania.
Typowy błąd egzaminacyjny
Nie dobiera się TZR na podstawie wielkości zbiornika oleju, ilości wody chłodzącej skraplacz ani minimalnego obciążenia skraplacza. Są to parametry poboczne lub dotyczą innych elementów układu.
Skutki złego doboru
Zbyt mały zawór powoduje niedożywienie parownika i spadek wydajności. Zbyt duży zawór może pracować niestabilnie, powodować wahania przegrzania i ryzyko zalewania sprężarki ciekłym czynnikiem.